EAA στην Ελλάδα: ποιους αφορά πραγματικά, και τι δεν λύνουν τα widgets

Από τις 28 Ιουνίου 2025 ισχύει στην Ελλάδα ο νόμος για την προσβασιμότητα προϊόντων και υπηρεσιών, το European Accessibility Act (EAA). Και από τότε ακούς δύο πράγματα.

Από τη μία, για πρόστιμα «έως 100.000€». Από την άλλη, για πακέτα συμμόρφωσης και widgets που τα λύνουν όλα με ένα κουμπί. Και τα δύο πατάνε στον φόβο.

Για τους περισσότερους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρές επιχειρήσεις, η αλήθεια είναι πιο απλή: πιθανότατα δεν σε αφορά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η προσβασιμότητα δεν σε αφορά.

Δεν είμαι δικηγόρος. Το άρθρο είναι ενημερωτικό, και για τη δική σου περίπτωση ρώτα νομικό. Ό,τι ξέρω, το ξέρω ως αυτός που φτιάχνει τις ιστοσελίδες.

Τι λέει ο νόμος, απλά

Ο νόμος ζητά συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες να είναι προσβάσιμα σε ανθρώπους με αναπηρία. Για τις ιστοσελίδες, η πιο συχνή περίπτωση είναι οι υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου: όταν ο καταναλωτής κλείνει μια συμφωνία online, από απόσταση.

Η σημαντικότερη εξαίρεση είναι για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες. Πολύ μικρή είναι η επιχείρηση με:

• λιγότερους από 10 εργαζόμενους, και
• ετήσιο τζίρο ή σύνολο ισολογισμού έως 2 εκατ. ευρώ.

Η εξαίρεση αφορά τις υπηρεσίες, όχι τα προϊόντα. Και οι δημόσιοι φορείς έχουν ξεχωριστό πλαίσιο, εδώ και χρόνια. Το εξηγώ στο άρθρο για την προσβασιμότητα ιστοσελίδων.

Πιθανότατα δεν σε αφορά

Πριν πανικοβληθείς για όσα σου είπαν, δες σε ποια περίπτωση είσαι:

• Δικηγόρος, λογιστής, συμβολαιογράφος με ενημερωτική ιστοσελίδα (αρχική, υπηρεσίες, βιογραφικό, επικοινωνία): η ιστοσελίδα παρουσιάζει την υπηρεσία σου, δεν την πουλά online. Δεν είναι από αυτά που αφορά ο νόμος.
• Ψυχολόγος με online ραντεβού: μπορεί να εμπίπτει, αν μέσα από την ιστοσελίδα κλείνεται συμφωνία με τον καταναλωτή. Αλλά αν είσαι πολύ μικρή επιχείρηση, εξαιρείσαι.
• Κατάλυμα με online κρατήσεις: η κράτηση από απόσταση μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία ηλεκτρονικού εμπορίου. Σε αφορά αν ξεπερνάς τα όρια της πολύ μικρής επιχείρησης.
• Eshop: είναι ηλεκτρονικό εμπόριο. Σε αφορά, εκτός αν είσαι πολύ μικρή επιχείρηση.

Αν ξεπερνάς τα όρια και πουλάς online, παρέχεις τραπεζικές υπηρεσίες ή πληρωμές, μεταφορές επιβατών, τηλεπικοινωνίες ή ηλεκτρονικά βιβλία, τότε σε αφορά σχεδόν σίγουρα. Εκεί αυτό το άρθρο δεν σου αρκεί: θέλεις νομική γνώμη και πλήρεις ελέγχους. Και μια ακριβή προσφορά δεν είναι απαραίτητα υπερβολή. Εξαρτάται τι περιλαμβάνει. Αν η ιστοσελίδα έχει 90 σελίδες και πρέπει να περάσει έλεγχο με αναγνώστη οθόνης, είναι πολλή δουλειά.

Και τα πρόστιμα «έως 100.000€»;

Θα το διαβάσεις σε πολλά σημεία. Στο κείμενο του νόμου, όπως ισχύει σήμερα, το άρθρο για τις κυρώσεις δεν βάζει ποσά. Λέει ότι οι κυρώσεις επιβάλλονται με βάση την αναλογικότητα, και προβλέπει μέτρα όπως συστάσεις για διορθώσεις, προσωρινή κατάσχεση και απαγόρευση διάθεσης.

Δεν λέω ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Πρώτα όμως δες αν ο νόμος σε αφορά.

Το βρώμικο μυστικό των widgets

Αν ψάξεις λύση για την προσβασιμότητα, θα βρεις διαφημίσεις για widgets: ένα κουμπί στη γωνία της ιστοσελίδας, που δίνει στον επισκέπτη μεγαλύτερα γράμματα, υψηλή αντίθεση και άλλες ρυθμίσεις. Πουλιούνται ως «άμεση συμμόρφωση», με μηνιαία συνδρομή. Και υπάρχουν και όσοι πουλάνε ως «υπηρεσία προσβασιμότητας» απλώς την εγκατάσταση ενός τέτοιου widget στην ιστοσελίδα σου.

Το πρόβλημα δεν είναι η εμφάνιση. Είναι ο κώδικας από κάτω. Μια προσβάσιμη ιστοσελίδα θέλει σωστή δομή, ετικέτες στα πεδία, πλοήγηση με πληκτρολόγιο που δουλεύει, περιγραφές στις εικόνες. Ένα κουμπί από πάνω δεν τα φτιάχνει αυτά.

Δεν το λέω μόνο εγώ. Τον Ιανουάριο του 2025, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ (FTC) υποχρέωσε έναν πάροχο τέτοιου widget να πληρώσει 1 εκατομμύριο δολάρια. Ισχυριζόταν ότι το εργαλείο του κάνει κάθε ιστοσελίδα συμβατή με το WCAG, και αυτό δεν ίσχυε. Και το W3C, που γράφει το WCAG, λέει ότι κανένα εργαλείο από μόνο του δεν μπορεί να κρίνει αν μια ιστοσελίδα είναι προσβάσιμη.

Τα widgets μπορεί να βοηθούν κάποιον επισκέπτη, ως συμπλήρωμα. Ποτέ ως αντικατάσταση της πραγματικής δουλειάς.

Η οπτική μου: κοινωνική ευθύνη, όχι αγγαρεία

Πέρα από τον νόμο και τα πρόστιμα, η προσβασιμότητα δεν πρέπει να είναι υποχρέωση μόνο για όσους ξεπερνούν κάποια όρια. Ένας άνθρωπος που βλέπει λίγο, που δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ποντίκι, ή που απλώς διαβάζει από το κινητό στον ήλιο, θέλει κι αυτός να βρει το τηλέφωνό σου.

Γι' αυτό οι ιστοσελίδες που φτιάχνω περνούν τους αυτόματους ελέγχους προσβασιμότητας. Δεν είναι όλο το WCAG. Είναι όμως ένα σημαντικό μέρος του, και γίνεται από την αρχή, όχι ως διόρθωση στο τέλος.

Από την εμπειρία μου: «θέλω πιστοποιητικό»

Πελάτης μου ζήτησε κάποτε πιστοποιητικό συμμόρφωσης για την ιστοσελίδα του. Του εξήγησα ειλικρινά ότι δεν εκδίδω πιστοποιητικό. Αυτό που κάνω είναι να φτιάχνω ιστοσελίδες που περνούν τους αυτόματους ελέγχους, που είναι ένα μέρος των προδιαγραφών. Δεν χάσαμε τη συνεργασία.

Σε περιπτώσεις που μου ζητήθηκε βεβαίωση, έγραψα ακριβώς τι έκανα: ποια κριτήρια και ποιους ελέγχους εφάρμοσα, και ποιους όχι. Είχαν μπει και αρκετοί από τους χειροκίνητους ελέγχους.

Αυτό είναι πιο χρήσιμο από ένα χαρτί που γράφει «συμβατό». Ξέρεις τι έχεις, και ξέρεις τι λείπει. Όταν χρειάζεται επίσημη αξιολόγηση, παραπέμπω σε όσους την κάνουν.

Έλεγξέ το μόνος σου, σε μισή ώρα

Δεν αντικαθιστά τους πλήρεις ελέγχους, αλλά σου δείχνει πού στέκεσαι:

1. Πάτα Tab ξανά και ξανά. Φτάνεις σε κάθε link, κουμπί και πεδίο; Βλέπεις κάθε φορά πού βρίσκεσαι;
2. Εικόνες. Έχουν περιγραφή όσες λένε κάτι;
3. Αντίθεση. Το κανονικό κείμενο θέλει αντίθεση τουλάχιστον 4,5:1 με το φόντο, το μεγάλο 3:1.
4. Επικεφαλίδες. Μία κύρια ανά σελίδα, και μετά με σειρά.
5. Φόρμες. Κάθε πεδίο έχει ετικέτα που φαίνεται, όχι μόνο γκρι κείμενο μέσα στο πεδίο;
6. Links. Λένε πού πάνε, όχι «πατήστε εδώ»;
7. Μεγέθυνση στο κινητό. Μπορείς να μεγαλώσεις τη σελίδα με τα δάχτυλα;
8. Δήλωση προσβασιμότητας. Υπάρχει μια σελίδα που λέει τι κάνεις για την προσβασιμότητα και πώς επικοινωνεί κάποιος αν βρει πρόβλημα;

Αυτόματα εργαλεία, όπως αυτό που υπάρχει μέσα στον Chrome, βρίσκουν μέρος των προβλημάτων, όχι όλα. Τι πιάνει το καθένα και τι όχι, το εξηγώ στην προσβασιμότητα ιστοσελίδων.

Αν φτιάχνεις καινούργια ιστοσελίδα

Η προσβασιμότητα δεν είναι κάτι που προσθέτεις στο τέλος. Είναι θεμέλιο. Όταν μια ιστοσελίδα χτίζεται από την αρχή με αυτό στο μυαλό, βγαίνει καλύτερη για όλους τους επισκέπτες, όχι μόνο για όσους έχουν αναπηρία. Και η τεχνολογία που διαλέγεις παίζει ρόλο: δες το WordPress ή custom.

Αν σχεδιάζεις νέα ιστοσελίδα και θες να είναι προσβάσιμη από την αρχή, στείλε μου ένα σύντομο brief. Δες και πώς δουλεύω την κατασκευή ιστοσελίδας.

Μια ιστοσελίδα που δεν μπορούν να τη διαβάσουν όλοι, δεν έχει τελειώσει ακόμα.

Πηγές

1. Βουλή των Ελλήνων, Ν. 4994/2022 (ΦΕΚ 215 Α/18.11.2022).
2. Ν. 4994/2022, κωδικοποιημένος, άρθρα 4§23, 5§4 και 26.
3. Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, EUR-Lex.
4. Συμβούλιο της ΕΕ, Accessibility of goods and services.
5. FTC, Order requires online marketer to pay $1 million for deceptive claims (01/2025).
6. W3C WAI, Evaluating Web Accessibility Overview.

Διάβασε επίσης

• Προσβασιμότητα ιστοσελίδων
• Το cookie banner σου είναι μάλλον παράνομο
• WordPress ή custom